SORU 14: Tevessül nedir? Tevessül etmek yanlış mıdır?

Tevessülün daha iyi anlaşılması için vesilenin ne olduğunu bilmek gerekir. Vesile; yakınlık, başkasına ulaşabilmek için vasıta kılınan şey, şefaat manalarına gelir. Ayrıca vesile, cennette yüksek bir derecenin ve Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in şefaatinin adıdır.

Her insan amacına ulaşmak için çeşitli vesileler arar. Zaten Allah-u Zülcelal de bir ayet-i kerimede şöyle buyurmuştur:

"Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve O'na yaklaşmak için vesile arayın." (Maide; 35)

Tevessül ise; bir amel vasıtası ile maksada yaklaşma ve ulaşmaya çalışmaktır. Yani Allah-u Zülcelal'e yaklaşmak, hususunda manevi olarak itibar ve derece kazanmak veya bir zararın defedilip menfaat edilmesi ile ihtiyacını gidermek için salih bir amel ya da salih bir zatla Allah-u Zülcelal'e yakınlık sağlamayı istemektir.

Örneğin, herhangi bir arzu ve isteği olan bir kişinin:

"Şu sıkıntımın giderilmesi için veya şu isteğimin gerçekleşmesi için falan zatın hürmetine Senden istiyorum." diyerek dua edip ihtiyacını Allah-u Zülcelal'e arzetmesidir.

Birçok alim ve müfessir, tevessülü bizzat yakınlaşmak ve yakın olmaya sebep olacak şeyleri aramak şeklinde tefsir etmişlerdir.

Tevessülün temeli şu üç şeye dayanmaktadır:

1-Kendisine tevessül edilen zat: Bu, iyilik ve ihsan sahibi olan Allah-u Zülcelal'dir.

2-Tevessül eden zat: Bu da Allah-u Zülcelal'e yaklaşmayı isteyen yahut bir menfaat elde edip, bir zararın defedilmesi için ihtiyacının giderilmesini isteyen zayıf kuldur.

3-Kendisi ile tevessül olunan zat: Bu da insanın, kendisi ile Allah-u Zülcelal'e yaklaşmaya çalıştığı salih ameller ve salih zatlardır.

Tevessülün, Kur'an-ı Kerimde ve Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in hadis-i şeriflerinde pek çok delili vardır. Allah-u Zülcelal bir ayet-i kerimede şöyle buyurmuştur:

"...Eğer onlar kendilerine zulmettikleri zaman sana gelseler ve Allah'tan bağışlanmayı dileselerdi, Resul de onların bağışlanması için istiğfarda bulunsaydı Allah'ın tevbeleri kabul ettiğini ve merhametli olduğunu göreceklerdi." (Nisa; 64)

Bu ayet-i kerimeden anlaşılıyor ki Allah-u Zülcelal insanlara Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'i vesile kılarak bağışlanma dilemelerini onun yanına giderek ondan bağışlanmaları için istiğfarda bulunmasını talep etmelerini emretmektedir.

Allah-u Zülcelal: "Resulde onların bağışlanması için istiğfarda bulunsaydı Allah onların tevbelerini kabul ederdi." buyuru­yor. Onlara Peygamberin yanına gitmelerini emrediyor. Bu günde insanların bu ayet-i kerimenin hükmüne uyarak ve Allah-u Zülcelal'im emrini dinleyerek Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in varisleri olan alim ve salih kimselerden Allah'ın rahmetini kazanmak, bağışlanmak için dua istemeleri, Kur'ana ve Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in sünnetine uygunluğu nasıl tartışılabilir?

Bu hareket bazı insanların dediği gibi yanlış değil tam tersine Allah-u Zülcelal'in emrine uymaktır.

Fakat maalesef günümüzde bir takım kimseler tevessül hakkında çok ağır konuşmakta, tevessül yapan mü'min kardeşleri­mizi -neuzübillah- küfürle itham edecek kadar ileri gitmektedirler.

Tevessül eğer küfür ise, -haşa- bu söz tâ Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'e kadar gitmektedir. Çünkü, hem Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ile, hem de kendisinden önceki peygamberler ile tevessül yapılmıştır ve kendisi de yapmıştır. Nitekim Enes bin Malik radıyallahu anh'dan şöyle rivayet edilmiştir: