Soru: "Allah yerine "tanrı" kelimesini istimal caiz midir, değilse küfür müdür, fısk mıdır? Ve şu kelimeyi istimal etmek caiz midir: Bizim tanrımız Allah'tır, lakin Allah'ımız tanrı değildir?"

 

 

Cevap: Allah ism-i şerifinin, Yüce Yaratıcı'nın bütün güzel isimlerini bünyesinde topladığı ve Yüce Allah'a münhasıran vahiyle bildirilen (tevkîfî) isimlerle dua etmekle emrolunduğumuz (7/el-A'râf, 180) gerçeği dikkate alındığında, "tanrı" kelimesini kullanmanın uygun olmadığını söylememiz gerekiyor. Çevirilerde genellikle "ilah" karşılığı olarak "tanrı" kelimesi kullanılıyor ise de, ikisi arasında mütekabiliyet yoktur. Öte yandan "Allah" lafza-i celali ile "ilah" kelimesi arasında bulunan "umum-husus" ilişkisi, ilkinin aksine ikincisinin –tıpkı "tanrı" kelimesi gibi– çoğul ve dişil kalıplarına sokulabilmesi... gibi sebepler dolayısıyla bu ikisini birbirinin yerine kullanmak doğru değildir. Bu noktada hassasiyet göstermek gerekir.

 

Bununla birlikte Yüce Allah kast edilerek "tanrı" kelimesinin kullanılmasının "küfür" olduğunu da söyleyemeyiz. Ancak yukarıda işaret ettiğimiz ayete muhalefet anlamına geleceğinden, sahibinin günahkâr olmasını muciptir.

 

Mü'mine gereken, Kur'an'ın tabiriyle "el-Esmâü'l-Hüsnâ" (en güzel isimler) dururken Yüce Allah hakkında başka isimler kullanmama konusunda dikkatli davranmaktır. "Bizim tanrımız Allah'tır, lakin Allah'ımız tanrı değildir" sözüne gelince, eğer "tanrı" kelimesi "ilah" yerine kullanılıyorsa, –Yüce Allah'ın "ilah" olduğu Kur'an'da belirtildiği için– bu söz uygun değildir.